Năm 1969, sự xuất hiện lừng lẫy của tiểu thuyết “Bố già” (tên tiếng Anh: The Godfather) đã đưa Mario Puzo trở thành nhà văn được cả thế giới ngưỡng mộ. Trong suốt hàng chục năm sau đó, “Bố già” luôn chiếm vị trí đầu tiên trong bảng xếp hạng những cuốn sách bán chạy nhất hành tinh. Thế nhưng, ít ai biết rằng cha đẻ của cuốn tiểu thuyết ăn khách này lại chẳng mấy hào hứng khi viết nó. Bởi lẽ, lý do duy nhất buộc ông phải viết chính là để… trả một món nợ khổng lồ.
Sinh ra trong một gia đình người Ý nhập cư sang Mỹ, cha mẹ Mario hoàn toàn mù chữ và ông đã sống những ngày tháng khốn khó ở New York. Trong Thế chiến II, Mario Puzo phục vụ trong quân đội Mỹ và sau đó công tác gần 20 năm tại các cơ quan chính phủ ở New York và nước ngoài. Trước khi viết “Bố già”, Mario Puzo là một phóng viên tự do và là một nhà văn không mấy tên tuổi viết truyện phiêu lưu trinh thám.
Puzo tâm sự về việc viết “Bố già” như sau: “Một lần tình cờ có một đồng nghiệp ghé đến chỗ tôi. Tôi đã đưa bản thảo “Đất khách quê người” cho anh ta đọc. Một tuần sau anh ta quay lại và tuyên bố: Mario là một nhà văn vĩ đại! Tôi rất phấn chấn và đã thết anh bạn một bữa thịnh soạn tại nhà hàng. Trong khi ăn, tôi kể cho anh nghe những câu chuyện về mafia và đọc một vài đoạn trong bản thảo “Bố già”. Bạn tôi đã bị sốc. Một tuần sau anh ấy lại đến và nói rằng đã lên lịch hẹn cho tôi gặp một chủ xuất bản.
Tại cuộc gặp đó, tôi cũng kể rất nhiều về mafia. Ông chủ xuất bản rõ ràng là rất thích. Vì vậy ông ta đặt tôi viết một cuốn tiểu thuyết về những chuyện đó và ứng trước cho tôi 5 nghìn đô la. Chuyện xảy ra như thế đấy. Thật kỳ lạ và không thể hiểu nổi. Tôi đã bắt tay vào viết “Bố già” nhưng thực lòng không hề thấy hứng thú… Tôi viết cuốn sách trong vòng 3 năm. Thời gian ấy tôi đồng thời còn viết cho Martin Gudman một số truyện phiêu lưu mà không đòi hỏi nhuận bút…
Còn với “Bố già”, tôi cảm thấy xấu hổ khi nói về điều này, nhưng quả thật tôi đã viết chỉ vì lý do duy nhất là… kẹt tiền. Tôi buộc phải hoàn tất “Bố già” vào tháng 7/1968, bởi vì tôi rất cần đến 1.200 đô la mà nhà xuất bản còn giữ. Trước đó tôi đã đưa vợ con đi nghỉ ở châu Âu và khi trở về thì khoản nợ của chúng tôi đã lên đến 8 nghìn đô… Tôi đi gặp người trợ lý của mình và thật bất ngờ khi được thông báo: một nhà xuất bản muốn mua bản quyền phát hành “Bố già” với giá 410 ngàn đô la! Tôi gọi điện báo tin tốt lành cho anh trai tôi và quyết định bỏ luôn chân phóng viên hợp đồng ở tờ tạp chí trinh thám để lao vào viết. Trong khoản nhuận bút “Bố già”, tôi dành 10% cho anh tôi, người đã đỡ đần tôi rất nhiều trong suốt thời gian tôi viết tác phẩm này”.
Puzo nói rằng ông chưa bao giờ tiếp cận với một tay gangster bằng xương bằng thịt. Nguyên mẫu cho nhân vật Bố già chẳng phải ai xa lạ mà chính là mẹ ông, một phụ nữ Italia nhập cư đã phải làm mọi thứ để có thể nuôi sống con cái và giữ cho gia đình hòa thuận. Thế nhưng, chính độc giả cũng như giới phê bình đều công nhận rằng, Puzo đã miêu tả thế giới của Bố già tuyệt vời đến nỗi có người còn ngờ ông là “tay trong” của mafia.
Năm 1972, đạo diễn Francis Coppola đã chuyển thể “Bố già” thành phim và đề nghị Puzo hợp tác để viết tiếp kịch bản “Bố già II”. Loạt phim bất hủ này đã đi vào lịch sử điện ảnh thế giới với các giải Oscar cho phim và kịch bản hay nhất. Đồng thời, vai diễn Bố già cũng đã mang lại cho hai diễn viên gạo cội Marlon Brando và Robert De Niro 2 giải Oscar cho nam diễn viên chính và phụ xuất sắc nhất. “Bố già III” – phần cuối cùng trong loạt phim đã xuất hiện trên màn bạc vào năm 1990 và nhận được 7 đề cử cho giải Oscar danh giá.
Hơn nửa thập kỷ trôi qua kể từ khi phần đầu tiên của loạt phim “Bố già” được ra mắt, thế nhưng câu chuyện về gia đình mafia gốc Ý và nhân vật chính Vito “Don” Corleone của nhà văn Mario Puzo và đạo diễn Francis Ford Coppola đã tạo nên một tượng đài mới về một tay trùm mafia và trở thành nguồn cảm hứng cho các phim tội phạm sau này.
Minh Trung
