Frankenstein: Lời tuyên ngôn “không AI”

Trong lúc thế giới vẫn miệt mài chạy theo tốc độ của máy móc, del Toro chọn đứng lại để giữ lấy linh hồn của nghệ thuật. Và có lẽ, chính chúng ta những người yêu điện ảnh cũng cần đứng lại một giây để tự hỏi: điều gì mới thật sự làm nên một bộ phim?

Bài viết thuộc loạt bài do Phai – dự án về nghệ thuật điện ảnh trong kỷ nguyên AI của nhóm sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền, khởi xướng và thực hiện. Goûtrends hợp tác truyền thông.

42 miếng prosthetic được gắn mỗi ngày, 12 tháng quay phim, hơn 10 tiếng ngồi hóa trang liên tục, và cả một phòng thí nghiệm được dựng thật thay vì CGI – đó là những con số có thật đứng sau “Frankenstein” (2025), nơi Guillermo del Toro kiên quyết dùng “sức người” để tạo nên thế giới của mình.

Guillermo del Toro – đạo diễn từng đoạt Oscar vừa tuyên bố sẽ không dùng CGI, phông xanh hay AI cho bộ phim “Frankenstein” (2025). Ông muốn mọi chi tiết đều được tạo nên bằng bàn tay người thật, mồ hôi thật, và sự thủ công cổ điển: vẽ – xây – đóng – trát, thay vì những thuật toán khô khan. Dựa trên kiệt tác năm 1818 của Mary Shelley, bản Frankenstein của del Toro mang màu bi kịch: nơi đức tin, nỗi sợ và tình phụ tử va vào nhau dữ dội. Đây là dự án ông ấp ủ hơn một thập kỷ, từng nhiều lần bị Hollywood từ chối, cho tới khi Netflix “bật đèn xanh”.

Không chỉ là phim kinh dị, “Frankenstein” còn là bản hợp xướng của nỗi đau và mối quan hệ độc hại giữa Đấng Sáng tạo và sinh vật mình tạo ra – một bi kịch mà không ai có lối thoát. Bộ phim Netflix không chỉ gây tiếng vang nhờ nội dung cuốn hút mà còn nhờ phong cách làm phim của vị đạo diễn này. Khi phần lớn ngành công nghiệp đang chạy theo thuật toán, kỹ xảo số, deepfake hay AI-generated imagery, ông chọn đi ngược lại. Chọn chậm thay vì nhanh. Chọn khó thay vì dễ. Chọn con người thay vì công nghệ thay thế. Trong mắt ông, khung hình chỉ thực sự có linh hồn khi được tạo nên từ những bàn tay thật – người dựng set quay hình, nhà thiết kế trang phục, nghệ sĩ hóa trang ngồi hàng giờ để tạo nên một gương mặt quái vật biết run rẩy.

Del Toro tin rằng điện ảnh sinh ra từ cảm xúc và sự bất toàn của con người. Và chính vì vậy, ông xem việc lạm dụng AI như một sự đánh đổi nguy hiểm: ta được sự tiện lợi, nhưng đánh mất sự rung động. Trong kỷ nguyên mà hình ảnh có thể được tạo ra chỉ bằng vài cú click, Del Toro vẫn quyết định để nghệ thuật của mình “bẩn tay”. Đó không phải sự hoài cổ, mà là một lời tuyên bố: điện ảnh không chỉ là sản phẩm cuối cùng, mà là cả quá trình con người cùng nhau xây dựng, tưởng tượng và tin vào điều họ đang tạo ra. 

Trong lúc thế giới vẫn miệt mài chạy theo tốc độ của máy móc, del Toro chọn đứng lại để giữ lấy linh hồn của nghệ thuật. Và có lẽ, chính chúng ta những người yêu điện ảnh cũng cần đứng lại một giây để tự hỏi: điều gì mới thật sự làm nên một bộ phim?

Phai