Trái Tim Què Quặt – bộ phim lấy cảm hứng từ tiểu thuyết À Cloche Coeur của nhà văn Catherine Arley, không dựa vào những cảnh giật gân hay nút thắt ồn ào để làm điểm tựa kịch tính, mà chọn cách ngấm chậm như một cơn đau mơ hồ vẫn còn âm ỉ sau nhiều năm. Tựa phim nghe kỳ lạ, có phần khó gọi tên, nhưng lại đưa tình yêu ra khỏi lối diễn giải lãng mạn thường thấy, đặt nó giữa vùng giao thoa của hy sinh và chiếm hữu, của khát khao và sợ hãi, của cái đẹp và cái đau.
Và dù khoác lên mình vỏ bọc của một vụ án mạng bí ẩn, thế nhưng điều mà bộ phim muốn chạm đến không phải là lời giải, mà là những ngóc ngách mờ tối trong tình yêu và hôn nhân, khi người ta yêu đến mức sẵn sàng để trái tim mình què quặt.
Yêu theo cách nào, rồi cũng sẽ đều bị tổn thương theo cách đó
Bộ phim theo chân Triết – Xuân và Sơn – Ánh, hai cặp đôi tưởng chừng yêu nhau theo hai cách hoàn toàn đối lập. Triết (Quách Ngọc Ngoan) là họa sĩ thành danh với tên tuổi được nhắc đến như niềm tự hào của giới nghệ thuật. Xuân (Xuân Văn) – vợ anh, từng là diễn viên xinh đẹp, có hào quang riêng, nhưng chọn lùi bước để làm hậu phương cho chồng. Sự hy sinh ấy thoạt nhìn rất đẹp, rất “đúng chuẩn” một tình yêu trọn vẹn, nhưng càng về sau lại càng như chiếc bóng tự làm mờ chính mình.
Ở phía còn lại, Sơn (Việt Hưng) và Ánh (Nhật Linh) yêu nhau như hai kẻ đang lao vào cơn lốc xoáy: mãnh liệt, bản năng, ngồn ngộn ghen tuông và chiếm hữu. Ánh là phóng viên trẻ đang trên đà nổi tiếng. Sơn vừa yêu cô, vừa mặc cảm, vừa sợ mất cô. Tình yêu của họ không tĩnh lặng mà chao đảo như mặt hồ gợn sóng, chỉ cần một viên sỏi nhỏ cũng làm xáo động khôn nguôi.
Thế rồi, một vụ án mạng xảy ra. Một cô gái trẻ bị sát hại ở rìa quốc lộ làm thay đổi cuộc sống của của cả bốn nhân vật. Triết âm thầm điều tra và hướng sự nghi ngờ về phía Sơn, nhưng trước mặt vợ và cảnh sát thì lại tỏ ra tin tưởng và bảo vệ em mình. Điều đáng nói nhất không phải hung thủ là ai, mà là bản chất của những mối quan hệ bắt đầu lộ ra trong lúc họ tìm sự thật. Bộ phim dường như đang đặt ra một câu hỏi không dễ trả lời: Trong tình yêu, sự hy sinh là điều cao đẹp, hay là một cách tự xóa bỏ chính mình?
Một trong những điểm sáng của Trái Tim Què Quặt nằm ở chỗ nó không phán xét bất kỳ ai. Xuân và Ánh không đại diện cho đúng – sai mà chỉ là hai cách yêu của hai người phụ nữ. Xuân chọn làm chiếc bóng bên chồng, chọn im lặng để giữ gìn hạnh phúc hôn nhân. Nhưng chính sự im lặng ấy, qua thời gian, lại trở thành một cái bóng che khuất chính cuộc đời cô. Ánh thì khác. Cô chọn hào quang, chọn được là chính mình. Nhưng chính sự tự do ấy lại khiến cô luôn bị đặt giữa ranh giới giữa được yêu và bị kiểm soát. Điều đáng sợ nhất trong tình yêu chính là dù ta chọn cách nào, ta cũng sẽ đều bị tổn thương theo cách đó.
Bộ phim cũng không cố ca ngợi ai. Nó chỉ cho thấy tình yêu là một vùng đất mà mỗi người phải tự bước đi bằng đôi chân trần đầy vết xước. Và “trái tim què quặt” không phải lời kết tội, mà là sự thừa nhận rằng ai trong chúng ta cũng có những vết thương chưa lành, nhưng vẫn cố giữ, cố yêu, cố bước tiếp.
Tình yêu, đến cuối cùng, liệu có cứu rỗi được ai?
Câu hỏi ấy chưa từng được thốt ra trong phim, nhưng nó len vào từng ánh nhìn, từng khoảng lặng, từng hơi thở mơ hồ trong sương. Trái Tim Què Quặt không cố khẳng định rằng tình yêu là sự cứu rỗi hay mũi dao, mà chỉ để tình yêu hiện lên đúng như bản chất của nó: mong manh, đẹp đẽ, dễ vỡ, và đôi khi thật tàn nhẫn.
Đạo diễn Quốc Công chọn cách kể chuyện như đang lần giở một cuốn nhật ký bỏ quên trong ngăn tủ cũ, với những trang giấy đã ngả vàng, hơi ẩm bám vào mép giấy, chữ mực có đoạn nhòe đi vì nước mắt đã từng rơi xuống. Mỗi cảnh phim không phải là một thời điểm của hiện tại, mà như một ký ức đã qua nhưng chưa kịp khép.
Đà Lạt trong phim, vì thế, không còn là thành phố du lịch mộng mơ với những đồi thông, gió lạnh với ly cà phê lặng lẽ. Đà Lạt hiện lên như một vùng sương ký ức mịt mờ, bảng lảng, như thể mọi điều đang diễn ra đều nằm giữa đã kết thúc và chưa thể buông. Những con dốc tối, những căn nhà cổ mái ngói nâu, những tấm rèm buông hờ trong ánh chiều nhập nhoạng, tất cả tạo nên cảm giác đẹp đẽ nhưng xa rời, thân thuộc mà lạnh lẽo.
Nhịp phim chậm rãi, đôi khi khiến người xem phải nín lại. Không có nhiều cao trào kịch tính mà thay vào đó là những khoảng lặng dài, nơi nhân vật tự đối thoại với chính mình. Lời thoại văn chương, thậm chí pha thêm chút “kịch” để gợi một cảm giác vừa cũ vừa lạ, một thứ dư vị chỉ còn thấy trong điện ảnh Việt giản dị cách đây vài chục năm. Và có lẽ, đó cũng chính là điều mà Trái Tim Què Quặt muốn giữ lại: một cảm giác mơ hồ trong cơn đau âm ỉ.
Vì thế, khi bộ phim khép lại, điều khiến người xem ám ảnh không chỉ nằm ở đoạn kết cuối phim, mà còn là cảm giác day dứt khi rạp đã sáng đèn, ta ngồi lại lâu hơn và tự vấn mình nhiều câu hỏi. Có lẽ, không nhân vật nào trong phim được cứu rỗi trọn vẹn. Nhưng sự cứu rỗi đâu chỉ là bước ra khỏi những tổn thương, nó còn nằm ở việc ta dám nhìn thẳng vào nó, thừa nhận rằng mình cũng đã từng yêu đến mức tự làm đau mình như thế.
Chung Min
