Bài viết thuộc loạt bài do Phai – dự án về nghệ thuật điện ảnh trong kỷ nguyên AI của nhóm sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền, khởi xướng và thực hiện. Goûtrends hợp tác truyền thông.
Trong những năm gần đây, AI (trí tuệ nhân tạo) phát triển mạnh mẽ và ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong lĩnh vực điện ảnh. Nhờ khả năng tự động hóa cao, AI giúp rút ngắn thời gian sản xuất, tối ưu chi phí và hỗ trợ hiệu quả các khâu kỹ thuật vốn đòi hỏi nhiều nhân lực. Với những lợi thế đó, công nghệ này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao năng suất và mở rộng biên độ sáng tạo cho ngành phim.
Tuy nhiên, việc AI tham gia sâu vào quy trình sản xuất cũng tạo ra nhiều tranh luận trái chiều. Bản sắc nghệ thuật, suy cho cùng, vẫn là giá trị chỉ con người mới có thể tạo nên. Một bộ phận khán giả lo ngại sự phụ thuộc vào công nghệ sẽ làm giảm tính chân thật và cảm xúc trong tác phẩm, trong khi giới chuyên môn đặt ra câu hỏi về quyền sở hữu trí tuệ và tính minh bạch trong sáng tạo. Những phản ứng này cho thấy, dù mang lại nhiều lợi ích, AI vẫn tiềm ẩn nguy cơ tác động đến các giá trị cốt lõi của điện ảnh và quyền lợi của người làm nghề nếu thiếu kiểm soát và định hướng rõ ràng.
Vì vậy, câu hỏi lớn không còn nằm ở việc AI có thay thế việc sản xuất điện ảnh hay không, mà là cách con người lựa chọn ứng dụng AI vào những khâu nào trong quá trình làm phim. Công nghệ ngày càng hiện diện rõ nét trong sản xuất điện ảnh, cùng với đó là AI cũng đang từng bước tham gia và hỗ trợ ở nhiều vị trí khác nhau. Nội dung sau đây sẽ làm rõ những công đoạn sản xuất mà AI đã và đang tham gia hỗ trợ trong ngành điện ảnh.
Xử lý hình ảnh
Trong “The Irishman” (2019), đạo diễn Martin Scorsese đã ứng dụng AI kết hợp CGI để trẻ hóa các diễn viên chính như Robert De Niro, Al Pacino và Joe Pesci. Phương pháp này giúp họ hóa thân vào nhân vật ở nhiều giai đoạn tuổi khác nhau mà không cần thay diễn viên. Thông qua thuật toán phân tích khuôn mặt và chuyển động, ê-kíp tái tạo phiên bản trẻ hơn trực tiếp trên gương mặt thật.
Tạo dựng bối cảnh
Năm 2023, Ted Sarandos (đồng giám đốc điều hành Netflix) tiết lộ rằng trong trong bộ phim khoa học viễn tưởng mang tên “The Eternaut”, cảnh tòa nhà đổ sập tại Buenos Aires đã được tạo bằng công nghệ AI. Mặc dù nhấn mạnh rằng AI được sử dụng nhằm hỗ trợ, việc thông báo thông tin này trong thời điểm Hollywood vẫn đang tranh cãi gay gắt về vai trò của AI đã kéo về một số ý kiến trái chiều.
Sáng tạo nội dung
Phim ngắn “Sunspring” (2016) từng gây chú ý khi toàn bộ kịch bản do một AI mang tên Benjamin. Dù lời thoại phi logic và khó hiểu, bộ phim vẫn được sản xuất và trình chiếu như một tác phẩm điện ảnh hoàn chỉnh. Chính sự “bất thường” đó đã dấy lên tranh cãi: liệu AI có thể thực sự sáng tạo trong việc viết kịch bản, hay chỉ đang tái hiện lại cách kể chuyện quen thuộc của con người?
Phân tích dữ liệu
Warner Bros – tập đoàn giải trí và truyền thông hàng đầu của Mỹ từng hợp tác với Cinelytic để ứng dụng AI vào phân tích dữ liệu điện ảnh. Hệ thống này đồng thời phân tích nhiều yếu tố như: kịch bản, sức hút của diễn viên, chi phí sản xuất, thời điểm phát hành và dữ liệu phòng vé. Qua đó hỗ trợ dự báo tiềm năng thương mại cũng như khả năng sinh lời của mỗi dự án.
