Bài viết thuộc loạt bài do Phai – dự án về nghệ thuật điện ảnh trong kỷ nguyên AI của nhóm sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền, khởi xướng và thực hiện. Goûtrends hợp tác truyền thông.
Nghệ thuật nói chung, phim ảnh nói riêng là những lát cắt của dòng chảy cuộc sống. Người làm ngành sáng tạo chọn đứa con tinh thần của mình để gửi gắm suy tư, mong ước hay cả băn khoăn, trăn trở về chuyện đời thường nhật. Khi ấy, con người lại trở thành chất liệu cho chính con người làm nên tác phẩm nghệ thuật giàu nhân tính.
AI đến cùng sự phát triển của thời đại, mang một “trí tuệ” được nuôi dưỡng bằng dữ liệu hành vi con người để bước vào ngành sáng tạo. Chúng là bạn hay thù, là hỗ trợ hay lấn át, là công cụ hay lạm dụng? Câu hỏi lớn này được đặt ra với các nhà làm phim trước bối cảnh AI đang dần gõ cửa các sản phẩm nghệ thuật đại chúng.
Dưới 4 góc nhìn của 4 người làm sáng tạo, Phai muốn mở ra một cuộc bàn luận về sự tham gia của AI trong phim ảnh hiện nay. Bởi lăng kính nghệ thuật là muôn màu, quan điểm nghệ thuật là muôn vẻ, Phai xin mời bạn cùng lắng nghe những câu chuyện được chúng mình thu thập được sau đây:
Đạo diễn James Cameron
James Cameron – đạo diễn “Avatar” đã chia sẻ rằng, việc làm phim đòi hỏi tư duy kể chuyện và cảm xúc sáng tạo, những thứ máy móc không thể thay thế.
“Tôi không muốn mô hình AI viết kịch bản cho mình. Mỗi biên kịch giỏi đều có lăng kính riêng về thế giới, được định hình từ kinh nghiệm sống. Đó là điều máy móc không thể có.”
Với đạo diễn, cốt lõi của quá trình sáng tạo nằm ở cách nghệ sĩ tiếp cận tác phẩm. Thay vì tập trung vào chi tiết kỹ thuật, họ phải nắm rõ ý nghĩa của từng cảnh quay và lý do nó xuất hiện trong mạch truyện. Khi nghệ sĩ hiểu và làm chủ câu chuyện, trí tưởng tượng mới thực sự được khơi dậy. Sự liên kết giữa con người và cốt truyện đóng vai trò quan trọng, tạo nên chiều sâu cảm xúc.
Đạo diễn Phạm Vĩnh Khương
Đạo diễn Phạm Vĩnh Khương cho rằng, thiết bị chưa bao giờ là yếu tố quyết định, người làm chủ công cụ mới là nhân tố quyết định tương lai của tác phẩm. Tận dụng tính hiệu quả, tiết kiệm và sáng tạo của mô hình điện ảnh công nghệ cao, anh đã sản xuất bộ phim khoa học viễn tưởng bằng AI mang tên “Shadow of the Wolf” (Lời nguyền dưới ánh trăng).
Bộ phim “Lời nguyền dưới ánh trăng” được dựng hoàn toàn bằng hệ thống AI độc quyền, có tên AS (Art Supper/Aesthetic Synth) – công cụ do chính đạo diễn Phạm Vĩnh Khương và Solentic Group phát triển. Đây là một nền tảng AI tổng hợp chuyên biệt dành cho điện ảnh, không chỉ hỗ trợ dựng hình, còn giúp người dùng tự học và mô phỏng phong cách cá nhân của đạo diễn, từ ánh sáng, bố cục, màu phim đến nhịp dựng.
Đạo diễn – NSƯT Trịnh Lâm Tùng
Đạo diễn – Nghệ sĩ Ưu tú Trịnh Lâm Tùng chia sẻ: “Bản chất AI là trí tuệ nhân tạo, như vậy nó cũng do trí tuệ của con người tạo ra để phục vụ các mục đích khác nhau với các cấp độ khác nhau”. Với quan điểm cá nhân, anh cho rằng ứng dụng AI giúp cho công việc là điều rất tốt, song quan trọng là ở cách thức, ý thức sử dụng.
Đối với đạo diễn, AI được coi như một trợ lý giúp bản thân bổ trợ kiến thức, nâng cao sự nhận thức, phản biện và xử lý các vấn đề một cách nhiều chiều hơn và cho rằng, sử dụng ứng dụng AI như một công cụ hỗ trợ đắc lực và phù hợp với từng giai đoạn sản xuất phim nhằm giảm áp lực và nhân lực. Tuy nhiên, đạo diễn Trịnh Lâm Tùng cũng khẳng định kết quả vẫn phải do con người quyết định, bởi cảm xúc là thứ AI sẽ không thể đạt được.
Neko Lê
Neko Lê gây tranh cãi lớn trên mạng xã hội khi cho rằng nên xem AI là công cụ thay vì đối đầu. Quan điểm này nhận về ý kiến trái chiều từ những người làm trong ngành sáng tạo và cư dân mạng.
“Mình là người làm phim và vẫn phải học cách mix source AI vô phim… Mọi người nghĩ AI muốn dùng là dùng sao. Phải học khá nhiều là khác. Đó là nâng cấp bản thân… Ai quy định AI hơn con người bao giờ mà yếu thế?”
Phai
